عربی
بروزرسانی: ۱۳۹۹ شنبه ۳ آبان
  • اَلسَّلامُ عَلَى الْحُسَيْنِ وَ عَلى عَلِىِّ بْنِ الْحُسَيْنِ وَ عَلى اَوْلادِ الْحُسَيْنِ وَ عَلى اَصْحابِ الْحُسَيْنِ
کد : 18323-1921     

قصد حضرت يوسف (علیه السلام) و زليخا

استفتاء:

در اين فرموده خداوند متعال که: «وَلَقَدْ هَمَّتْ بهِ وَ هَمَّ بهَا لَوْلاَ أَن رَأى بُرْهَانَ رَبِّهِ» (1) مقصود از «وَ هَمَّ بهَا» چیست؟ آيا منظور، قصد گناه است و يا اينكه قصد كشتن او را نمود؟

جواب:

باسمه جلت اسمائه؛ مفسران نُه گونه توضيح در تفسير اين آيه شريفه ارائه داده ‌اند، كه بهترين آنها از اين قرار است: «هَمَّ» يا آهنگ و قصد نمودن در ظاهر آيه به چيزى نسبت داده شده كه در حقيقت و واقع، امكان نسبت داده شدن به آن وجود ندارد زيرا خداوند سبحان مى فرمايد: «هَمَّتْ بهِ وَ هَمَّ بهَا» و قصد و آهنگ نمودن را به خود آنها نسبت داده است در حالى كه امكان ندارد منظور ذات آنها بوده باشد زيرا نسبت دادن «آهنگ و قصد كردن» به ذات افراد بى معنا است. بنابراين در اينجا مى بايست يك امر محذوفى بوده باشد كه «قصد نمودن» به آن نسبت داده شود. در اين هنگام است كه مى توان بر اساس ظاهر آيه «قصد و آهنگ نمودن» همسر عزيز مصر را به گناه و فاحشه نسبت داد و «قصد و آهنگ نمودن» حضرت يوسف (علیه السلام) را به زدن و دفع نمودن او از خود. به اين ترتيب معناى آيه به اين صورت مى شود كه: همسر عزيز مصر قصد و آهنگ گناه با وى را نمود و حضرت يوسف (علیه السلام) در صدد زدن و دفع او از خود برآمد. درستى اين معنا را مى ‌توان با توجه به كاربردهاى زبان عربى هم دريافت، چنانكه گفته مى ‌شود: هَمَمتُ بفُلان: قصد فلان كس را نمودم يعنى خواستم كه فلانى را بزنم.

بر اين اساس معنا و مقصود از برهان این است که پروردگار یوسف (علیه السلام) را آگاه کرد که اگر نيت خود يعنى زدن را انجام دهد خاندان و اطرافيان زليخا او را نابود مى‌ كنند كه اين جايز نبود و يا اينكه اگر او را مى ‌زد زليخا مى‌ توانست او را متهم به قصد كار زشت نمايد و بگويد: من درخواست او را نپذيرفتم مرا زد، كه در اين صورت يوسف در معرض اتهام به رفتار زشت قرار مى ‌گرفت و اين نيز جايز و روا نبود.

به اين ترتيب مفهوم ادامه آيه شريفه يعنى: «كَذلِكَ لِنَصْرِفَ عَنْهُ السُّوءَ وَ الْفَحْشَاءَ» نيز آشكار مى ‌شود، زيرا خداوند متعال با نشان دادن برهان ياد شده به حضرت يوسف (علیه السلام) هر دو محذور و مورد را از ايشان دور نمود.

----------------------------------------------------------
1. «آن زن باز در وصل او اصرار و اهتمام کرد و يوسف هم اگر لطف خاص خدا و برهان روشن حق را نديده بود (به ميل طبيعی) در وصل آن زن اهتمام کردی»؛ يوسف (12): 24.

موارد مرتبط بيان آيه اى دالّ بر علم غيب ائمه (علیهم السلام) امتياز قرآن حضرت امير (ع)، به اشتمال آن در تفسير و تأويل و شأن نزول مى باشد. علت انتساب سوره قدر به ائمه (علیهم السلام) و انتساب سوره توحيد به خداوند معنى تكميل نور اهل بيت (علیهم ‌السلام) آيه نور و اهل بيت (عليهم السلام) حضرت زهرا (علیهاالسلام) در آیه تطهیر قرآن، ثقل اكبر است يا اهل بيت (عليهم السلام) مقام سيادت و سرورى حضرت مريم و حضرت زهرا (عليهما السلام) سالار بانوان گيتى حضرت مريم است يا حضرت زهرا (عليها السلام) منظور از گفته حضرت موسى (ع) در آيه «رَبِّ إِنِّى ظَلَمْتُ نَفْسِى فَاغْفِرْ لِى»
نظر شما :
captcha