عربی
بروزرسانی: ۱۴۰۰ دوشنبه ۱۳ ارديبهشت
  • اَلسَّلامُ عَلَى الْحُسَيْنِ وَ عَلى عَلِىِّ بْنِ الْحُسَيْنِ وَ عَلى اَوْلادِ الْحُسَيْنِ وَ عَلى اَصْحابِ الْحُسَيْنِ
کد : 18329-546     

یادداشتی بر کتاب نامه های تاریخی

کتاب نامه های تاریخی شامل گزیده ای از نامه های رجال دین و سیاست به حضرت آیت الله العظمی سید محمد صادق روحانی (مدظله العالی) می باشد که اخیرا به کوشش سید محمود خسروشاهی آماده و توسط انتشارات کلبه شروق در قم منتشر شده است.

کتاب نامه های تاریخی شامل گزیده ای از نامه های رجال دین و سیاست به حضرت آیت الله العظمی سید محمد صادق روحانی (مدظله العالی) می باشد که اخیرا به کوشش سید محمود خسروشاهی آماده و توسط انتشارات کلبه شروق در قم منتشر شده است.

 

جهت آشنایی با این مجموعه ارزشمند مقدمه این کتاب را به طور کامل نقل می کنیم:

 

مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی سید محمد صادق روحانی (دام ظله)، از خاندانی کهن و ریشه دار ـ که در شهر قم از سابقه دیرین علمی و اجتماعی برخوردار است ـ برخاسته، و در جهان تشیع، نامی است آشنا. خدمات ایشان و تألیفاتشان، مواضع و نظریاتشان، بیش از نیم قرن است که در دنیای اسلام مطرح و مورد توجه همگان است.

 

معظم له، در پنجم محرم الحرام 1345 ق (1305 ش)، در پایگاه جهاد و اجتهاد: شهر مقدس قم و در بیت علم و فضیلت زاده شد.

 

پدر بزرگوارش آیت الله حاج میرزا محمود روحانی (1307-1381 ق) و نیای پدری اش آیت الله حاج سید صادق قمی (1255-1338 ق) و نیای مادری شان آیت الله حاج آقا احمد طباطبایی قمی (1271-1334 ق) بوده است. ایشان، در کودکی به تحصیل علوم دینی روی آورده و در نوجوانی ـ در حالی که نبوغ و استعدادشان زبانزد حوزه علمیه نجف شده بود ـ سطوح عالیه را در مدت اندکی پشت سر نهادند و به دروس خارج اساطین حوزه همانند آیات عظام: شیخ محمد حسین غروی اصفهانی، سید ابوالحسن اصفهانی، شیخ محمد کاظم شیرازی، شیخ محمدعلی کاظمی خراسانی، شیخ محمدرضا آل یاسین و بیش از همه سید الطائفه آیت الله العظمی خوئی(ره) حاضر شدند و سالیان فراوان (15 سال) از بحث ها و درس های آنان بهره بردند و اجتهادشان مورد تأیید آیت الله العظمی خوئی(ره) قرار گرفت.

 

ایشان در سال 1369 ق، به زادگاهشان بازگشتند و در آنجا علاوه بر حضور در دروس حضرت آیت الله العظمی بروجردی (ره)، به تدریس خارج فقه و اصول پرداختند و به زودی در زمرۀ علمای برجسته حوزه علمیه قم درآمدند و ستارۀ اقبالشان، درخشیدن گرفت و در همان زمان کتاب فقهی ایشان «فقه الصادق» به تدریج به چاپ رسید و مورد توجه حضرت آیت الله العظمی بروجردی(ره) قرار گرفت. از آن پس بود که کتاب ها و بحث هایشان در حوزۀ قم شهرتی به سزا یافت و پس از وفات آیت الله بروجردی (شوال 1380/ فروردین 1340 ش) به عنوان یکی از علمای بزرگ حوزه قم مطرح شده و مواضع و بیانیه ها و اعلامیه هایشان راهگشا و روشنگر مردم مسلمان ایران بود.

 

معظم له، در پنجاه سال گذشته ضمن مکاتبه با رؤسای کشورها نسبت به مسائل جهان اسلام ـ همچون: فلسطین، لزوم اتحاد مسلمین در برابر اسرائیل، مسائل عراق و وضع قوانین ضداسلامی در آن، ساخت فیلم زندگی رسول الله(ص) ـ حساسیت نشان دادند و نامه هایی به: انور سادات رئیس جمهور مصر، حافظ اسد رئیس جمهور سوریه، ملک فیصل پادشاه عربستان نگاشتند. همچنین مواضع انقلابی معظم له از سال 1342 تا 1357 ش، که اگر بطور کامل گردآوری شود مجلّدی بزرگ خواهد شد، و رنج ها و زندان ها و تبعیدهای ایشان از اذهان مردم مسلمان ایران هرگز فراموش نخواهد شد.

 

معظم له، در سال 1345 ش به دنبال سخنرانی افشاگرانه و اعتراض آمیزشان به لایحه کاپیتولاسیون و اعمال ضد دینی و ملی دولت، دستگیر و به شهرهای: زابل و یزد و سپس روستای میگون (تهران) تبعید شدند. پس از آزادی، در سال 1356 با اعلامیه های توفنده اشان مجدداً وارد عرصه مبارزه صریح با رژیم شدند و اطلاعیه های شدید اللحنشان باعث سختگیری و تندی بیشتر رژیم با ایشان شد و باعث شد از 26 اردیبهشت تا شهریور 1357 ایشان را در حصر خانگی قرار دادند، که مردم قهرمان قم در این زمان به خانه اشان رفتند و حصر را شکستند و نماز عید فطر را با شکوه هرچه تمامتر به امامت ایشان به جای آوردند، به دنبال این رویدادها رژیم پهلوی ایشان را مجدداً دستگیر کرده و تا دی ماه، در بازداشت به سر بردند و با پیروزی انقلاب اسلامی، با استقبال باشکوه وارد شهر و محل اقامتشان شدند. آیت الله العظمی روحانی، پس از پیروزی انقلاب هم، ارشادات و راهنمائی های خود را به رؤسای جمهور وقت، مراکز قانون گذاری، رؤسا و وزرا دنبال نمودند و علیرغم همة فشارها ایشان هرگز از مواضع بر حق خود کوتاه نیامده اند «و لا یخافون لومة لائم».

 

در همه سال های مبارزه و زندان، ایشان به فعالیت های علمی و تألیفات علمی و تألیف کتب فقهی واصولی ادامه داده اند که هماره جاودانه خواهد ماند از جمله می توان به موارد زیر اشاره کرد:

 

فقه الصادق (41 جلد)، زبدة الاصول (6 جلد)، منهاج الفقاهه (6 جلد)، منهاج الصالحین (3 جلد)، مسائل المستحدثه و ده ها جلد کتب استفتائی شرعی، اعتقادی و قضایی به زبان های فارسی عربی و انگلیسی.

 

◀️ درباره کتاب

 

این کتاب، مجموعه ای از نامه های علما و مراجع بزرگ جهان تشیع، رؤسا و پادشاهان کشورهای اسلامی، علمای اهل سنت جهان، رجال سیاسی ایران به حضرت آیت الله العظمی روحانی است، که جایگاه بلند معظم له را در جهان اسلام، در نیم قرن گذشته می نمایاند. این اسناد تاریخی ـ که اینک حجاب برانداخته است ـ دریایی است مشحون از درّ و جواهر، که تواضع و فروتنی ایشان، مانع از ظهور و بروز آنها در سالیان گذشته بوده است. آدمی با مطالعه آنها از میزان علاقه و ارادت و شیفتگی و امید اعلام تشیع مانند آیات عظام: آقای خوئی، آقای حکیم، آقای میلانی، آقای خوانساری، میرزا مهدی شیرازی، سید عبدالهادی شیرازی رحمة الله علیهم و دهها نفر از علمای ایران، عراق، لبنان به آیت الله العظمی روحانی آگاه می شود.

 

قسمت نخست این کتاب، شامل نامه های متعدد حضرت آیت الله العظمی خوئی رحمة الله به معظم له است، که البته این به دلیل شناخت عمیق و دقیق استاد از این شاگرد پراستعداد و نابغه اشان و ریشه در سوابق علمی و تاریخی اشان دارد. آیت الله العظمی خوئی(ره) از دیرباز با بیت عظیم و فخیم روحانی ارادت و آشنایی داشته و این دو برادر بزرگوار (حضرات آیات: سید محمد(ره) و سید صادق روحانی) سالیان فراوان در تمام درس های استاد شرکت داشتند و آیت الله العظمی خوئی(ره) هم در سفر تاریخی خود در نیمه قرن چهاردهم به قم، به منزل پدر بزرگوارشان آیت الله حاج میرزا محمود روحانی وارد، و تمام علمای قم ـ از جمله آیت الله العظمی بروجردی ـ در این منزل به دیدار آقای خوئی آمدند، این نامه ها، خواننده را با عمق علاقه و ارادت آیت الله العظمی خوئی(ره) به حضرت آیت الله العظمی روحانی آشنا می سازد. بدون شک این تعابیر: (شما خودِ من هستید)، (شما عین من هستید)، (من با بودن شما هیچ غمی از موت ندارم)، (من خوشحالم که اگر روزی نباشم شما جایگزین من خواهید بود)، (شما نور چشم احقر هستید)، (عزّ شما عزّ من است). در هیچ جا سابقه ندارد.

 

آیت الله العظمی خوئی(ره) با هیچ یک از شاگردانشان این همه نامه نگاری و اظهار ارادت نداشته اند، و از این نامه ها روشن می شود که تثبیت و تحکیم مرجعیت آیت الله العظمی خوئی(ره) در ایران و در حوزه علمیه قم، کار حضرت آیت الله العظمی روحانی بوده است. من در شگفتم که: حضرت آیت الله العظمی روحانی با چه سعۀ صدر و روحیه بالایی این نامه ها را در این سال ها پوشیده داشته است؟ این کتاب، علاوه بر آنکه حقایق سیاسی را در تاریخ معاصر روشن می سازد، نشان از هوش سیاسی و زمان شناسی فقیه بزرگ شیعه می دهد.

 

این مجموعه از چند بخش تشکیل شده است که عبارتند از:

 

1) بخش نخست: دربرگیرنده مجموعه نامه های مرحوم آیت الله العظمی خوئی(ره) است، این مراسلات که تعداد آنها 105 نامه می باشد از سال 1367 هـ . ق  آغاز و آخرین آن به تاریخ 1409 هـ . ق می باشد، تعداد نامه ها و مطالب مطرح شده در آنها و رابطه نزدیک میان طرفین موجبات قرار گرفتن این مجموعه از بخش نخست شده است.

 

2) بخش دوم: دربرگیرنده نامۀ دیگر مراجع عظام تقلید گذشته، و علمای بلاد مختلف در ایران و خارج آن می باشد که با ملاحظه تاریخ درگذشت آنان تنظیم گردیده، در این بخش نامه هایی از آیات عظام خمینی ـ میلانی ـ حکیم و... قرار دارد.

 

3) بخش سوم: دربرگیرنده نامه های شخصیت های سیاسی و اجتماعی می باشد، نامه های این بخش نشان دهنده طیف وسیع و گسترده مرتبطین با حضرت آیت الله العظمی روحانی می باشد، که شامل سران احزاب سیاسی و فعالین اجتماعی و مذهبی با مشرب های گوناگون و تفکرات سیاسی و اجتماعی متنوع، و دیدگاه های متفاوت است. از این رو نامه های این بخش از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

 

4) بخش چهارم: دربرگیرنده مجموعه تلگراف هایی است که در پاسخ نامه یا پیام یا تلگراف حضرت آیت الله العظمی روحانی داده شده است.

موارد مرتبط گزارشی از برنامه ها و جلسات دفتر حضرت آیت الله العظمی روحانی دام ظله در چند ماه اخیر عرضه مجموعه آثار حضرت آیت الله العظمی روحانی در سی و دومین نمایشگاه بین المللی کتاب تهران برنامه عزاداری دفتر حضرت آیت الله العظمی روحانی (دام ظله) در دهه آخر صفر برنامه دفتر حضرت آیت الله العظمی روحانی دام ظله در دهه اول ماه محرم برنامه های دفتر حضرت آیت الله العظمی روحانی دام ظله در ماه مبارک رمضان عرضه مجموعه آثار حضرت آیت الله العظمی روحانی در سی و یکمین نمایشگاه بین المللی کتاب تهران برنامه مراسم عزاداری شهادت حضرت فاطمه زهرا (سلام الله علیها) در حسینیه امام صادق (علیه السلام) تجدید چاپ کتاب «امام زمان (عليه السلام)‏ از ولادت تا ظهور» برنامه عزاداری حسینیه امام صادق (علیه السلام) برنامه عزاداری دفتر حضرت آیت الله العظمی روحانی (دام ظله) در دهه اول محرم
نظر شما :
captcha