پایگاه اطلاع رسانی حضرت آیت الله العظمی روحانی«قدس سره»
آیا خداوند متعال پیش از آفریده شدن اشیاء به آن‌ها آگاه است؟
استفتاء:

آیا خداوند متعال پیش از آفریده شدن اشیاء به آن‌ها آگاه است؟

جواب:

باسمه جلت اسمائه; در روایت صحیحی که محمد بن مسلم از امام باقر (ع) نقل می کند، آمده:
«Ø®Ø¯Ø§ÙˆÙ†Ø¯ متعال بود در حالی Ú©Ù‡ هیچ چیز دیگری نبود. او همواره به هر آن Ú†Ù‡ خواهد بود آگاهی داشت چرا Ú©Ù‡ آگاهی او به هر چیز پیش از آفریده شدنش همچون پس از آفریده شدنش Ù…ÛŒ باشد». 1
البته واقعیت (و چگونگی) این آگاهی برای ما مجهول است برای این که از نوع آگاهی اکتسابی (علم حصولی) نبوده و نمی توان آن را در مورد واجب الوجود (خدا) تصور کرد؛ همچنان که از نوع علم حضوری هم نیست زیرا حضور، نسبت به وجود اشیاء، فرع محسوب می شود و حال آنکه فرض ما بر این است که اشیاء هنوز به وجود نیامده اند.
نتیجه این که خداوند متعال ـ بر اساس برهان و دلیل ـ پیش از آفرینش اشیاء، از احوال آینده آنها ذاتاً آگاه است ولی واقعیت (و حقیقت) این آگاهی از حد تصور و درک ما فراتر است.

---------------------------------------------------------------------

1. «ÙƒØ§Ù†ÙŽ اللهُ عَزَّ وَجَلَّ وَلاَ‌شَيْءَ غَيْرَهُ‌ØŒ وَلَمْ يَزَلْ عالِماً بِما يَكونُ‌ØŒ فَعِلْمُهُ بِهِ قَبْلَ كَوْنِهِ كَعِلْمِهِ بِهِ بَعْدَ كَوْنِهِ » اصول کافی جلد 1- 107.