پایگاه اطلاع رسانی دفتر حضرت آیت الله العظمی روحانی«مدظله العالی»
مفرد و جمع در ضماير قرآن
استفتاء:

در سوره هاى مبارك قرآن گفته مى شود از باب هدايت، مثلا من به شما، و يا در جاى ديگر گفته مى شود ما به شما، و يا گفته مى شود او به شما مى گويد، لطفا به زبان ساده به من بگوييد من و ما و او يعنى چه؟ در صورتى كه قرآن كريم از طرف خداوند متعال به پيامبر اكرم و ايشان به ما منتقل شده، پس چرا وحدانيت رعايت نشده است؟

جواب:

باسمه جلت اسمائه؛ هيچ گونه كلمات ذكر شده مغايرتى با وحدانيت ندارد، بلكه دال بر فصاحت و بلاغت قرآن نيز مى باشد، مثلا وقتى خداوند از جايگاه وحدانيت سخن مى گويد از كلمه من استفاده مى كند، وقتى از جايگاه عظمت صحبت مى كند از كلمه ما استفاده مى كند، وقتى صفات خداوندى كه سزاوار پرستش است مى گويد از كلمه او استفاده مى نمايد. (1)

----------------------------------------------------------------

1. حديث نادرى است كه علامه ميرجهانى آن را در كتاب «نوائب الدهور ج 3 ص 285» نقل كرده است كه فقط جهت آگاهى ذكر مى شود. فكل ما كان فى القرآن من جمع نحن فعلنا و انا صنعنا فنحن و الله اولئك الرُسل الذين نكتب و نُقَسِّمُ و ما كان من احد فرد فهو الله ربّنا سبحانه بامره تعالى و ارادته و مشتيه... امام صادق (علیه السلام) به مفضل فرمود: هر جا در قرآن ضمير جمع (نا ـ نحن فعلنا ـ انا صنعنا) مشاهده كرديد به خدا قسم آن رسولان ما هستيم كه به دستور خدا انجام مى دهيم و هر جا ضمير مفرد (مثل قل هو) مشاهده كرديد او خداوند تبارك و تعالى است.